Wij keken 31 december een stukje van de oudejaarsconference van Peter Pannekoek. Tot mijn verbazing vertelde hij precies een stuk uit mijn blog die ik een paar weken geleden al schreef n.a.v. een artikel over de aanstaande maanreizen. Tijdens mijn opleiding vakbekwaam doe ik onderzoek rondom de pijler kosmisch onderwijs en verdiep ik mij in meerdere onderwerpen.
Het kosmische onderwijs dwingt ons om na te denken over onze plek in het universum, onze verantwoordelijkheid voor de aarde en hoe wij dat de kinderen van nu laten beseffen. Na het kijken van de conference leek het mij een goed moment om een klein deel van het stuk alsnog te publiceren!
Astronauten die de aarde vanuit de ruimte zien, spreken vaak over het “overview effect”: het plotselinge besef dat alle menselijke conflicten en grenzen verdwijnen als je onze blauwe planeet in het zwart van de ruimte ziet zweven. Er is geen zichtbare lijn tussen landen, geen muren tussen mensen. Er is alleen maar één kwetsbare, prachtige thuiswereld.
En dit is misschien wel de belangrijkste les: we zijn geen toeristen op aarde, maar haar verzorgers.
De aarde is uniek. Van alle planeten die we kennen, is de aarde de enige met stromend water, een adembare atmosfeer en een onvoorstelbare biodiversiteit. De maan is een dorre, stille woestijn. De omgeving van Mars is vrieskoud en giftig.
We hebben maar één thuis. Hoewel het prachtig is dat we de maan verkennen en dromen over Mars, moeten we beseffen dat dit extreme omgevingen zijn waar mensen alleen kunnen overleven met enorme technologische ondersteuning. De aarde verzorgt ons vanzelf: lucht, water, voedsel, schoonheid.
Die vanzelfsprekendheid mogen we nooit als vanzelfsprekend beschouwen. We mogen dromen over verre werelden, maar we moeten zorgen voor de wereld waarop we staan. We mogen grenzen verleggen en steeds verder reizen, maar we moeten beseffen dat de aarde ons enige echte thuis is.
Maria Montessori schreef dat ieder kind een “kosmische taak” heeft: een unieke bijdrage aan de wereld.
Kinderen leren via het vertellen van de grote verhalen door de leerkracht over het ontstaan van het heelal, het leven en de beschaving. Ze leren hoe alles met elkaar in verbinding staat en dat we onderdeel zijn van een groter geheel. Deze verhalen maakt ze nieuwsgierig en zorgen voor het ontstaan van vragen. Wanneer wij als leerkrachten zelf ook een nieuwsgierige en onderzoekende houding aannemen creëren we kosmisch bewustzijn en interesse.
Voor kinderen die opgroeien met dit kosmische bewustzijn is er hoop. Zij zullen de generatie zijn die zowel naar de sterren reikt als de aarde koestert. Zij begrijpen dat beide horen bij dezelfde droom: een toekomst waarin de mensheid haar plek in het universum kent en waardeert, zonder ooit te vergeten waar we vandaan komen en waar we voor moeten zorgen. Ik hoop dat wij allemaal dit ‘overview’ effect een keer zullen bereiken, ook de grote wereldleiders. Laten we in iedergeval beginnen bij de kinderen.
Leave a Reply